Cảnh giác bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường hiện nay đang là một trong những mối quan tâm hàng đầu về sức khỏe trong xã hội. Không chỉ ảnh hưởng đến đời sống hằng ngày, bệnh còn có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, thậm chí dẫn đến tử vong.

Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể hạn chế được những ảnh hưởng xấu của bệnh nếu như sớm phát hiện và điều trị kịp thời.

17.Canh-giac-benh-tieu-duong-1

Khái niệm bệnh tiểu đường:

Bệnh tiểu đường, còn gọi là Bệnh dư đường hoặc Đái tháo đường, thuộc nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa cacbohydrat khi lượng Insulin trong cơ thể bị thiếu hay giảm tác dụng, dẫn đến lượng đường trong máu luôn cao; ở giai đoạn đầu, bệnh nhân thường đi tiểu nhiều, tiểu ban đêm và vì thế gây cảm giác khát nước.
Insulin là hooc môn được sản xuất từ tuyến tuỵ nằm sau dạ dày, có tác dụng giúp cho các tế bào của cơ thể sử dụng được Glucose từ máu. Glucose là nguồn cung cấp năng lượng cho các tế bào được tạo ra từ những loại thức ăn có chứa cacbohydat như tinh bột và thức uống ngọt.

Phân loại bệnh tiểu đường (đái tháo đường):

Đái tháo đường type 1:
Đái tháo đường tuýp 1 thường xuất hiện ở trẻ em, nhưng cũng có thể xảy ra với người lớn. Trong Đái tháo đường tuýp 1, cơ thể không thể sản xuất insulin..

17.Canh-giac-benh-tieu-duong-2

Hệ thống miễn dịch của cơ thể lúc này do nhầm lẫn nên đã tấn công các tế bào tuyến tuỵ làm cho chúng không còn sản xuất được insulin nữa. Khi không có Insulin, tế bào sẽ không thể sử dụng được Glucose, vì thế Glucose trong máu tăng rất cao. Người bệnh cần được tiêm insulin để sống.

Đái tháo đường type 2:

Đái tháo đường tuýp 2 là loại tiểu đường hay gặp nhất. Với bệnh Đái tháo đường tuýp 2, cơ thể vẫn còn sản xuất được insulin, nhưng các tế bào lại không thể sử dụng nó. Hiện tượng này này được gọi là đề kháng insulin. Dần dần theo thời gian, đường huyết trong máu sẽ tăng cao. Tình trạng Béo phì và ít vận động dễ làm tăng nguy cơ phát triển Đái đường tuýp 2.

Đái tháo đường thai kỳ:

Đái tháo đường thai kỳ là dạng tiểu đường xảy ra ở một số phụ nữ khi mang thai và chấm dứt sau khi sinh. Bệnh có thể gây ra các vấn đề trong quá trình mang thai. Đái tháo đường thai kỳ rất có khả năng bị phát triển thành Đái tháo đường tuýp 2 sau này.

Nguyên nhân bệnh tiểu đường:

Đối với bệnh tiểu đường tuýp 1 (đái tháo đường tuýp 1), nguyên nhân có thể là:

– Do di truyền: Yếu tố di truyền đóng vai trò tương đối quan trọng trong việc xác định khả năng phát triển đái tháo đường tuýp 1. Gen là vật chất có tác dụng tạo ra các Protein cần thiết cho tế bào, được truyền từ bố mẹ sang con cái. Một số biến thể gen hoặc một vài nhóm gen tương tác với nhau có thể tạo nên nguyên nhân chính của bệnh tiểu đường.

– Yếu tố môi trường, vi khuẩn, virus, thực phẩm và các độc tố: có thể gây ra sự phá hủy tế bào beta của tuyến tụy, từ đó gây nên bệnh lý

– Do hệ thống miễn dịch: do những sai lệch nào đó trong hệ thống miễn dịch, các tế bào bạch cầu trong cơ thể tấn công tế bào beta, khiến cho tuyến tụy suy giảm hoặc mất hẳn chức năng sản xuất ra insulin.

Đối với bệnh tiểu đường tuýp 2 (đái tháo đường tuýp 2), nguyên nhân có thể là:

– Yếu tố di truyền: tương tự như ở bệnh tiểu đường tuýp 1.

– Do béo phì và lười vận động: Do dư thừa Calo, gây tình trạng kháng insulin. Việc nạp quá nhiều chất dinh dưỡng vào cơ thể mà không kết hợp với chế độ vận động hợp lý sẽ ảnh hưởng xấu tới tuyến tụy và thúc đẩy tuyến tụy phải sản xuất insulin. Dần dần, tuyến tụy sẽ suy yếu và mất dần đi khả năng sản xuất insulin, dẫn đến lượng đường trong máu tăng cao không thể kiểm soát.

Đối với bệnh tiểu đường thai kỳ (đái tháo đường thai kỳ), nguyên nhân có thể là:

Trong quá trình mang thai, các hormone của nhau thai làm rối loạn việc sản xuất Insulin của tuyến tụy. Tuyến tụy lúc này cần phải sản xuất nhiều insulin hơn, có khi nhiều gấp 2 lần. Khi nhu cầu Insulin tăng cao như thế mà tụy tạng lại không đảm bảo sản xuất đủ thì glucose máu sẽ tăng cao.

Triệu chứng bệnh tiểu đường:

17.Canh-giac-benh-tieu-duong-5

Triệu chứng bệnh tiểu đường nói chung:

– Mệt mỏi, uể oải
– Đi tiểu thường xuyên, đặc biệt ban đêm
– Khát không ngừng
– Giảm cân
– Nấm âm đạo tái diễn hoặc ngứa bộ phận sinh dục

Triệu chứng bệnh tiểu đường tuýp 1:

– Chuột rút
– Nhìn mờ
– Táo bón
– Nhiễm trùng da tái diễn

Triệu chứng bệnh tiểu đường tuýp 2: người bệnh có thể không nhận ra triệu chứng trong nhiều năm liền cho đến khi bệnh biến chứng, như hiện tượng nhìn mờ hoặc loét chân. Tuy nhiên, không phải tất cả các dấu hiệu sẽ đều xuất hiện cùng lúc. Do đó, nếu có bất kỳ triệu chứng nào như đã liệt kê trên đây, hãy kiểm tra ngay để có biện pháp chữa trị kịp thời.

Biến chứng của bệnh tiểu đường:

Nếu không được chữa trị tốt, bệnh tiểu đường có thể gây ra nhiều biến chứng, trường hợp nặng nhất là tàn phế, hoặc thậm chí là tử vong.

Biến chứng cấp tính:
Vì đường huyết tăng cao nên có thể gây hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu hay hôn mê nhiễm cetone. Nếu không được chữa trị kịp thời rất có thể dẩn đến tử vong. Hạ đường huyết là một biến chứng cấp tính, do dùng quá liều insulin gây nên. Cũng có thể do bệnh nhân uống nhiều rượu hay nhịn đói, kiêng khem quá mức. Nếu không được điều trị kịp thời cũng có thể hôn mê và thậm chí tử vong.

Biến chứng mãn tính:
– Biến chứng tiểu đường ở tim mạch: Bệnh đái tháo đường có thể làm tăng nguy cơ bị đột quỵ, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim hay mạch máu ngoại biên đưa đến đoạn chi.

17.Canh-giac-benh-tieu-duong-4

– Biến chứng tiểu đường ở mắt: Đái tháo đường dẫn đến các bệnh lý võng mạc, là nguyên nhân hàng đầu giảm thị lực, thậm chí gây mù lòa.

– Biến chứng tiểu đường ở thận: là dạng biến chứng mãn tính thường gặp của bệnh đái tháo đường, dẫn đến suy thận, bệnh thận giai đoạn cuối. Bệnh nhân cần được thẩm phân phúc mạc hay chạy thận nhân tạo để duy trì sự sống.

– Biến chứng tiểu đường với thần kinh: Đái tháo đường gây biến chứng thần kinh ngoại biên có thể dẫn đến mất cảm giác ở tay, chân hay tê, dị cảm, gây đau nhức…tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng chân gây ra đoạn chi.

Chữa bệnh tiểu đường như thế nào:

Khi bị chẩn đoán bệnh tiểu đường, bạn nên tìm biện pháp điều trị kịp thời, không nên quá hốt hoảng.
Bệnh tiểu đường có tính chất mãn tính và có khả năng dẫn đến nhiều biến chứng. Vì thế, cần phải giữ tinh thần bình tĩnh, sắp xếp lại thói quen ăn uống, thói quen sinh hoạt… cho phù hợp với tình trạng bệnh.

Người bệnh tiểu đường không nên ngồi một chỗ suốt ngày mà cần sống năng động hơn. Dành 30 – 45 phút mỗi ngày để đi bộ. Ngoài ra, bạn có thể chơi một số môn thể thao khác phù hợp với sức khỏe của mình. Thể dục, thể thao chính là một biện pháp điều trị không dùng thuốc dành cho bệnh nhân đái tháo đường..

nguoi-bi-cao-huyet-ap

Ngoài ra, bạn cũng nên tìm đến sự giúp đỡ của bác sĩ. Bác sĩ sẽ tính lượng năng lượng cần thiết, cũng như thành phần các loại thức ăn cụ thể cho từng bệnh nhân để đảm bảo mỗi người bệnh đều có một chế độ ăn thích hợp riêng. Cả 2 biện pháp này đều nhằm giúp cho người bệnh đạt được cân nặng lý tưởng của mình, giúp duy trì sức khỏe để sống và làm việc có hiệu quả, góp phần giảm lượng đường huyết bị tăng cao trong máu.

Trong trường hợp cả hai biện pháp trên vẫn không thể làm ổn định được đường huyết ở mức an toàn, bạn cần tìm đến bác sĩ để được hướng dẫn về thuốc giảm đường huyết trong điều trị. Dựa trên tình trạng của bệnh nhân, bác sĩ sẽ quyết định loại thuốc giảm đường huyết phù hợp.
Muốn điều trị đạt kết quả tốt, bạn nên phối hợp chặt chẽ với bác sĩ chuyên khoa để được theo dõi bệnh liên tục.

Chế độ ăn cho bệnh tiểu đường:

Người có bệnh tiểu đường cần hạn chế các loại thực phẩm sau:

– Thực phẩm chế biến sẵn, đồ đông lạnh, thực phẩm đóng hộp.

– Thực phẩm chế biến ở nhiệt độ cao như chiên, xào, đặc biệt là chiên giòn.

– Các loại đồ ngọt như: Đường, mía, sữa chế biến, cà phê, kẹo, đá chanh, nước ép hoa quả, trái cây đóng hộp, kẹo, chè, mỡ, mứt.

Lưu ý: Bệnh nhân tiểu đường chỉ nên kiêng các loại sữa đã qua chế biến còn sữa tươi nguyên chất không đường thì lại rất tốt vì có chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng, nhiều protein và các acid amin cần thiết, lại dễ tiêu nên rất tốt cho người bệnh tiểu đường.

– Không ăn mặn

– Hạn chế ăn cơm, bánh mì, bánh canh, mì xào, hủ tiếu, các loại khoai ( khoai mì, khoai lang…), trái cây ngọt, bánh bích qui, trứng.

– Hạn chế uống rượu, hút thuốc vì thói quen này có thể thúc đẩy hạ đường huyết đối với bệnh nhân đang điều trị với thuốc hạ đường huyết.

Người có bệnh tiểu đường nên ăn những loại thực phẩm sau:

17.Canh-giac-benh-tieu-duong-3

– Những trái cây tươi ít đường như cam, quýt, táo, bưởi… là món ăn cung cấp nhiều vitamin cần thiết cho người bệnh tiểu đường. Mặc dù một số trái cây có thể cung cấp thêm cho bệnh nhân một lượng đường nhưng đó là lượng đường chậm (tức là phải qua quá trình tiêu hóa mới trở thành đường có thể hấp thu vào cơ thể) nên có tác dụng làm đường huyết trong máu không quá cao hay quá thấp, đồng thời bổ sung chất xơ có ích và khoáng chất chứa vcom giúp kiểm soát lượng đường trong máu.

– Các loại thịt nạc, nhất là thịt bò vì có chứa nhiều axit linoleic tổng hợp (CLA) giúp cải thiện chức năng chuyển hoá lượng đường trong máu của cơ thể, ngoài ra còn có tác dụng chống ung thư.

– Thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, cám ngũ cốc, các loại họ đậu,… có tác dụng giữ nước, hấp thu axit mật làm giảm đỉnh cao đường huyết sau khi ăn và có thể kéo dài sự hấp thu của đường.

– Các loại cá biển chứa nhiều axit béo có tác dụng làm giảm lượng cholesterol có hại một cách đáng kể, thay vào đó là những cholesterol có lợi.

Xem thêm: 12 lời khuyên giúp phòng ngừa biến chứng bệnh tiểu đường.